De clicker; wat is de clicker?
 
De clicker is een rechthoekig, hol doosje van plastic met aan 1 kant een opening. Daarin zit een buigzaam metalen stripje waarmee de clicker zijn geluid maakt. (Het lijkt op de ouderwetse kikker van vroeger). Het geluid dat het metalen strookje maakt daar gaat het om. Het geluid dat er uitkomt, de click, betekent in eerste instantie helemaal niets, de meeste honden reageren er niet eens op. Maar door conditionering* krijgt deze click een haast magische kracht. De honden worden dol op de click en zullen van alles gaan bedenken om die click maar te krijgen. De clicker kun je vergelijken met het warm/koud spelletje van vroeger, want met een simpele click zeg je eigenlijk tegen je hond, je bent warm, je hebt je koekje echt verdiend!
 
Waarom de clicker?
 
- Het geluid is heel neutraal. De kracht van de clicker ontstaat puur en alleen door de conditionering* en wel doordat de honden de link leggen met een primaire beloning, oftewel het brokje dat volgt op de click.
- De clicker klinkt altijd hetzelfde. Hij geeft geen stemmingen weer, er is geen verschil tussen de klank en intensiteit, zoals bij onze “Braaf” en “Goed zo”(het stemgeluid) wel het geval is.
- Het geluid van de click is gemakkelijk te onderscheiden van overige geluiden en daardoor niet te verwarren met iets anders.
- De click is makkelijker, dan wat dan ook, te timen. Voer komt vaak te laat en de beloning is niet te geven als de hond op een afstand staat. Zelfs een geconditioneerde* verbale bekrachtiging als “braaf” blijkt minder makkelijk precies te geven als de click.
- Tot slot gebruik je de clicker alleen tijdens de oefensessies, nooit zomaar in het dagelijks leven. Dit doe je wel met “braaf” of “goed zo”, dus die gebruiken we te pas en te onpas.
 
Het aanleren van de clicker:
 
Zoals je bovenstaand hebt kunnen lezen heeft de clicker van zichzelf geen betekenis, de clicker krijgt zijn betekenis door conditionering*. Dat gaat als volgt: je clickt en de hond krijgt wat lekkers, dit doe je zo’n vijf keer achter elkaar. Dan click je nog een keer en wacht even met het lekkers te geven, als de hond je nu aan kijkt met een blik van: “hé krijg ik niks van je?” Dan heeft de hond het begrepen. Niet iedere hond heeft het zo snel door, maar je gaat het dan gewoon later nog een keer doen en vaak zie je dan bij de hond van: o,ja dit was leuk. Het kwartje is dan gevallen.
Nu ga je met je hond aan het werk. Dit houdt in feite in dat je wacht tot je hond iets vertoont van het gedrag dat je hem uiteindelijk wilt aanleren en daar click je voor. Bedenk van tevoren wat je de hond wilt aanleren, bijvoorbeeld, pootje geven.
Wanneer je hond het meerdere keren vertoont waar je voor geclickt hebt, ga je de norm verhogen oftewel je wilt dat de hond iets meer van je uiteindelijke doel (het pootje geven) laat zien. Uiteraard komt weer bij iedere click een beloning. De hond zal in eerste instantie zoiets hebben van, nou ik laat toch het goede zien, waarom geen click, wat is er aan de hand?
De hond zal het gedrag vaak nog beter laten zien en dat is dan weer het moment waarop je gaat clicken. Zo kom je uiteindelijk bij het doel hetgeen je bedacht had.
Stel dat je hebt bedacht dat je hond je een pootje moet gaan geven.
Je begint dan eerst met een mooie snelle zit, daar click je steeds voor, wanneer hij dit goed doet, ga je wachten, hij zal allerlei capriolen uithalen om die click te verdienen, vaak gaat de hond een beetje verzitten op dit moment click je, want als de hond gaat verzitten bewegen zijn pootjes ook mee en dan gaat het vaak heel snel dat hij met zijn pootje gaat zwaaien. Je kan het ook sneller aanleren door het gedrag een beetje uit te lokken. Dit doe je bijvoorbeeld met je hand als een vuist met daar wat lekkers in, de hond zal hier heel snel naar gaan graaien en daar click je dan ook weer voor.
Maar wees zelf creatief om een gedrag bij je hond uit te lokken.
Wanneer het commando:

Het verschil met het aanleren van een oefening zoals je nu gewend bent is het geven van een commando. Bij het aanleren met de clicker van een oefening geef je in het begin geen commando. Dit ga je pas geven wanneer de hond het gedrag voor ongeveer 80% vertoont. Dit doe je als volgt; je geeft het commando steeds gelijktijdig met het gedrag, je herhaalt het commando wanneer je hond begrijpt dat het gedrag wat hij vertoont bij het commando hoort en daar click je voor. Pas na verloop van tijd click je nog alleen maar wanneer je het commando hebt gegeven en de hond heeft het gedrag uitgevoerd, zo leert de hond dat bij het gedrag dat hij op dat moment vertoont een woordje hoort en daar volgt dan weer de click op.
Je zal op een gegeven moment zien dat sommige honden alles uit de kast halen om maar die click te verdienen, ze willen zo graag dat onwijs gave geluidje horen. Soms is het leuk om te zien, maar soms ook vervelend. Wanneer de hond dit gedrag vertoont negeer het dan en ga even iets anders doen voordat je weer met je hond gaat oefenen.

Clickerdeclickclickerdeclick:
Sommige mensen hebben nogal de neiging om helemaal uit hun dak te gaan als de hond het gedrag vertoont dat je uiteindelijk van hem wilde zien. Probeer dan niet meerdere keren te clicken. Daardoor kan de click zijn kracht verliezen en ook de hond kan daardoor van slag raken. Probeer je enthousiasme iets af te remmen, maar geef de hond de jackpot. De jackpot is eigenlijk een hele grote beloning, in plaats van 1 koekje krijgt hij een hele hand. Wanneer je, je hond de jackpot hebt gegeven stop je even voor dit moment en je gaat op een later tijdstip weer verder. De hond zal nog harder gaan werken om maar weer die jackpot te gaan krijgen.
Click is einde oefening:
Wanneer je geclickt hebt voor een bepaald gedrag mag de hond zijn oefening afbreken, oftewel de hond komt zijn beloning halen. De hond krijgt zijn beloning dus later dan het moment dat je geclickt hebt. De vraag bij velen is dan ook: ik beloon hem dan toch niet voor het gevraagde gedrag, ja wel hoor! De click is tenslotte de bevestiging voor het gedrag. Aan de click zit een beloning vast en dat weet de hond. Je moet eigenlijk de click zien als een foto finish. De click isoleert het gedrag. Het gedrag dat de hond vertoont wordt vastgelegd en daar wordt hij voor beloond.
Intervalbeloning:
Wanneer je er helemaal zeker van wilt zijn dat het gevraagde gedrag snel en voorspelbaar optreedt, gaan we wisselend belonen. Dat heet intervalbeloning. In het begin werk je nog met de clicker erbij, maar in dit stadium wordt de clicker als hulpmiddel afgebouwd en ga je pas weer gebruiken bij het aanleren van een andere oefening. Bekrachtiger (de clicker) en beloning worden in een wisselend beloningsschema gebruikt, dus niet meer iedere keer belonen. Dat betekent in de praktijk dat soms 1 van de 5 keer beloond wordt, waarbij de hond niet weet of dit nu de 2de of de 4de keer is. De hond moet in principe alleen maar weten dat er iets komt maar wanneer en wat dat is de verrassing.
Leuke boekjes om over dit fenomeen te lezen zijn:
Click! geschreven door: Bianca Uittenbogaard, ISBN nummer: 90-9011226-X
Een hond en een Dolfijn geschreven door: Karen Pryor, ISBN nummer: 90 410 0468 8
Opvoeden van honden, trainen door middel van clickertraining te verkrijgen via www.hos.honden.nl

Veel succes en plezier.

Met vriendelijke groeten,

Femke `Couvée - Oosterwal
Spikkel Hondentraining en adviesbureau

*

Conditioneren is het koppelen van een bepaald element uit de omgeving aan een
bepaald gedrag, waardoor het gedrag zich zal herhalen

 

© Alle rechten voorbehouden - Spikkel Hondentraining en Adviesbureau